Dostlar selamlar,
Bundan bir buçuk yıl önce kadar önce Amazon’dan Lenovo’nun en giriş seviyesi laptopu olan ideapad1i’yi almıştım.
O kadar giriş seviyesi bir ürün ki bu seviyenin bir çıkışı olmadığını bir süre kullandıktan sonra fark ettim. Cihaz Celeron 4020 işlemci ve 4GB RAM + 128GB eMMC depolama ile geliyor. Bunu bir de Windows 11’le gönderdiler tabi. Windows 11 birkaç kere kendini güncelledikten sonra laptopta arayüz tepkisi filan alamaz oldum. Bir tıkın ardından saniyelerce beklemeceler, donmacalar filan.
Birkaç gün önce öylece otururken gözüme ilişen 8GB USB 2.0 dandik cihazı flaşlayıp bootable bir Federora 43 kurdum. Maksat bunu da denemiş olalım.
Fedora 43’ün MATE spin’ini kurdum ki hem aşina olduğum bir ortam hem de az kaynak tüketsin istedim. Neyse efendim, indirdik kurduk filan derken Windows 11’e göre inanılmaz rahatladı cihaz. Bizim debian tabanında alışık olduğumuz APT yerine bunda dnf paket yönetimi var. Ona da birkaç günde alıştım.

Hatta normalde Debian / Ubuntu / Mint tayfası bir şey güncelleyecekken sudo apt-get update der üstüne bir de upgrade der ya hani. Bunda ona da gerek yokmuş. Direkt sudo dnf update dediğiniz an kendisi güncelleyip kuruyormuş. Hatta bunu araştırırken Reddit’te Debian familyasının eski üyelerinin hepsinin aynı tribe düştüğünü görüp karnımı tutarak güldüm. Adam ”bu DNF’yi nasıl düzgün kullanacağız ?” diye başlık açmış ya lan.
dnf update her zaman güncel Linux çekirdeğine geçiş ve güncel paketlere geçişi sağlarken dnf upgrade de sürüm yükseltirken kullanılıyormuş. Mesela Fedora 42’den 43’e geçiş gibi.
Neyse, konuyu çok saptırmadan Fedora 43 MATE’in birkaç dandik tarafı gözüme çarpıverdi.
1) dnfdragora diye bir zımbırtı var. Bu sanırım dnf’in GUI’si yani arayüzü. Hiçbir şekilde çalışmıyor bir de üstüne donuyor kalıyor. Fedora 42’den beri böyleymiş. Neyse ki benim umrumda değil, ben her işimi terminalden çözebiliyorum ya Linux’a yeni geçseydim ?
2) Sağ tık > Masaüstü arka planını yenile sekmesi donabilir mi yahu Allah aşkına naptınız siz.
3) MATE masaüstü GNOME 2.X’nin varisi olduğu için halihazırda GParted’la birlikte geliyor. Ben de eskiden beridir disk yönetiminde tek geçerim bunu. Ulan GPARTED ÇALIŞMIYOR !
4) Firefox iyi seviyede ama Google Chrome leş gibi çalışıyor. Google’ın stable kanalını terminalden tanımladıktan sonra kurdum bir de baktım iki kısayol gelmiş. Tıklıyorsun Chrome kağnı gibi. Firefox’u övdük ama üstünde 126 sürümüyle geliyor sanırım. Şu an bu satırları yazdığım cihaz olan 13 sene öncesinin 2012 MacBook Pro’sunun desteği kesilmiş sisteminde Firefox 147 kullanıyorum.
5) ”Biz özgür yazılımız, özgür demek beleş demek değil biz ilkelerden bahsediyoruz!!11!!” diyerek DRM’e karşı asi bir çocuk edasıyla Amazon Prime Video’dan istediğiniz akışı izletmiyor. Pardon da severim sizin ilkelerinizi.
Açıkçası MATE Spin denedik diye mi böyle oldu bilmiyorum ama Ubuntu’ya Mint’e göre daha özensiz bir yaklaşım gördüm. Yine de Ubuntu ya da Mint yerine bunu kullanırım. Ubuntu hani Linux’a ilk geçiş distrosu ya. Karizması yok bir kere. İkinci arkadaşlar ise bir aralar Mirror’da tuttuğu ISO’ları elin adamlarına kaptırmış bir oluşum. Adamlar Mint ISO’larına arka kapı eklemişler hahaha hahaha. O an bitersin benim gözümde kardeşim. Ben bir zamanlar Mint’e ömrünü vermiş bir adamdım bir de hey yavrum hey.
Neyse, ne çorba oldu arkadaş ya. Dilim şişmiş.
Bazı saçma eksiklikleri olsa da ben Fedora’yı sevdim dostlar. Yani donanımları eksiksiz tanıması filan gerçekten büyük artı. Benim için aslolan da bu. Gparted açılmamış dnf guisi çökmüş filan iplemem pek.
Toplulukları filan da güzel. Globalde tatlış bir ortamları var. Bu da bir artı.
Sevdim sevdim.
Hocam fedora 43 16 gb ram amd yeniden başlatınca, güncelleme sonrası siyah ekran veriyor. Çözümü bulamadım. Mint eski, ubuntu şişiyor(6 ay kullandım), zorin os çok makyajlı. Birçok distro denedim. Sonum windows oldu 🙂 ChrisTitusTech/winutil: Chris Titus Tech’s Windows Utility kullanınca zaten windows linux kadar temiz ve telemetrisiz oluyor.
Can öncelikle hoş geldin, yorumun için teşekkür ederim.
GNU/Linux dağıtımları arasında senin donanımınla en uyumlu dağıtım hangisiyse oradan ilerlemek konforun açısından her zaman daha iyi olur. Ben yaklaşık 15 yıldır ayrı makinelerde birçok GNU/linux dağıtımını tecrübe etme fırsatı buldum. Hatta üniversite zamanlarında Linux Mint Türkiye yerel topluğununda çekirdek ekipteydim. E-dergiler, kullanıcı kılavuzları hazırlıyorduk. Forumda kullanıcılara teknik destek vermeye çalışıyorduk vesaire.
Tüm bu süreçten sonra şunu diyebilirim; GNU/Linux gerçekten keyifli bir şey ama
1) Donanımınla en uyumlu dağıtımı kullanmak
2) Bu işe biraz zaman ayırmayı baştan kabul etmek
3) Her ne kadar GUI birçok işi görse de Terminal ekranından korkmamak
Gerekiyor. Bir nevi hobi gibi bakacaksın yani.
İşletim sistemi seçimi olarak da açıkçası Windows donanım desteği olayında zaten rakipsiz. Ayrıca endüstri standardı olan birçok yazılım Windows’a göre yayınlanıyor. Uyumluluk daha yüksek çünkü hemen hemen herkes Windows kullanıyor.
Linux işi gönül işi yani.
Senin Fedora ile ilgili sorununla ilgili epey bir hata kaydı tartışması gördüm. Yalnız değilsin. (1), (2)…
Bir de Linux dağıtımları için daha basit bir sistem kullanırsan uyumluluk sorunu yaşama ihtimalin pek kalmaz. Bu iş için dahili ekran kartlı donanımı zayıf bir laptop aldım ve sadece Linux’u orada kullanıyorum ben mesela. Günlük kullanımım Mac OS üzerinden ilerliyor.
Neyse, biraz uzun oldu ama umarım baymamışımdır. Görüşmek üzere.
Selam Onur,
Son 2 haftamı büyük distroları denedim. Ubuntu, Linux Mint, Debian, Pardus, Manjaro vs.
Windows bünyede artık nasıl bir bağımlılık yaptıysa, bir türlü kurtulamıyorum.
Gerçi İDM’nin linuxta birebir larşılığı olsa yine idare ederdim.